TÜİK’in atık istatistikleri, Türkiye’nin 2024 yılında 42,2 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 120 milyon ton atık ürettiğini ortaya koydu. En yüksek atık miktarı, maden işletmeleri ve belediyelerden kaynaklandı.

ANKARA (Gazete Bursa) – Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılı Atık İstatistikleri Raporu, ülke genelinde üretilen atık miktarını ve kaynaklarını detaylı bir şekilde sunuyor. Rapor, belediyeler, imalat sanayi işyerleri, maden işletmeleri, termik santraller, organize sanayi bölgeleri (OSB) ve hanehalklarının toplamda 120 milyon ton atık ürettiğini gösteriyor. Bu atıkların 42,2 milyon tonu tehlikeli olarak sınıflandırıldı.

İmalat sanayi, 4,2 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 24,4 milyon ton atık üretti. Bu atıkların yüzde 70,1’i satıldı veya lisanslı tesislere gönderildi. Geri dönüşüm oranı ise yüzde 12,1 olarak kaydedilirken, yüzde 10,8’i düzenli depolama tesislerine yönlendirildi.

Maden işletmeleri, dekapaj malzemesi hariç 40,5 milyon ton atık üretirken, bu rakam dahil edildiğinde toplamda 1 milyar 61 milyon ton atık oluştu. Atıkların yüzde 85,1’i pasa sahalarında, barajlarda veya depolama tesislerinde bertaraf edilirken, yüzde 12,5’i ocak içine geri dolduruldu.

Termik santrallerde ise 10,4 bin tonu tehlikeli olmak üzere toplam 26,5 milyon ton atık üretildi. Atıkların yüzde 84,6’sını kül ve cüruflar oluşturuyor. Bu atıkların yüzde 86,9’u kül dağı, barajı veya depolama tesislerinde bertaraf edildi. OSB’lerde altyapı ve arıtma faaliyetleri sonucu 397 bin ton atık oluştu; bunun yüzde 95,5’i atık işleme tesislerine gönderildi.

Belediyeler, 2024 yılında 32,3 milyon ton kentsel atık topladı. 1.401 belediyeden 1.392’sinde atık hizmeti sağlandı. Toplanan atıkların yüzde 88,9’u atık işleme tesislerine, yüzde 10,9’u ise belediye çöplüklerine yönlendirildi. Kişi başına düşen günlük atık miktarı ise 1,09 kilogram olarak belirlendi.

Belediyeler tarafından işletilen atıksu arıtma tesislerinde ise 353 bin ton arıtma çamuru (kuru madde) oluştu.

ATIK İŞLEME TESİSLERİNDE 195 MİLYON TON ATIK İŞLENDİ

TÜİK verilerine göre, atık bertaraf ve geri kazanım tesislerinde toplam 195 milyon ton atık işlendi. Bu miktardan 139 milyon tonu bertaraf edilirken, 56 milyon tonu geri kazanıldı.

Düzenli depolama tesislerinde 138 milyon ton atık bertaraf edilirken, yakma tesislerinde 448 bin ton, beraber yakma (ko-insinerasyon) tesislerinde ise 4,7 milyon ton atık enerji üretimi için değerlendirildi. Kompost tesislerinde 124 bin ton, diğer geri kazanım tesislerinde ise 51,5 milyon ton metal, plastik, kâğıt ve mineral türü atık geri kazanıldı.