Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi’nin sonuç bildirisi, kolektif savunma taahhüdü, savunma yatırımlarının artırılması, Ukrayna’ya destek ve yeni savunma sanayii iş birlikleri gibi önemli unsurları içeriyor.

ANKARA (Gazete Bursa) – 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi’nin sonuç bildirisi yayımlandı.

Bildiride, üye ülkelerin NATO’nun kolektif savunma maddesi olan 5. maddeye ve transatlantik bağa yönelik “sarsılmaz bağlılıklarını” teyit ettikleri ifade edildi. “Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır. Birliğimiz, dayanışmamız ve kolektif gücümüz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan İttifak’ımızdaki 1 milyar vatandaş için barış, güvenlik ve refahın temeli olmaya devam etmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derece yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz.” denildi.

Bildiride, “Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği ile istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidine ve terörizmin devam eden tehdidine karşı koymak amacıyla müttefiklerin Lahey Savunma Taahhüdü’nü hayata geçirdiği” vurgulanarak, Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın 2025 yılına kadar temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığı belirtildi.

50 MİLYAR DOLARI AŞAN YENİ TEDARİK ANLAŞMASI

Bildiride, yatırımların ihtiyaç duyulan kabiliyetleri sağlarken savunma sanayi ve dayanıklılığını güçlendirdiği ifade edildi. “Bugün Ankara’da, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmasını duyuruyor, kolektif üretim kapasitemizi artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayiyle birlikte çalışma taahhüdünde bulunuyoruz. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırma çalışmalarımızı sürdürecek, savunma sanayisindeki derinliği ve iş birliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO ortaklıklarından yararlanacağız.” denildi.

Bildiride, daha güçlü bir NATO, daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir İttifak hedeflendiği aktarıldı. Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın, ABD’yle birlikte İttifak’ın savunması konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğine vurgu yapıldı.

NATO’nun caydırıcılığının ve savunmasının uzay ve siber unsurlarla desteklenen uygun nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kabiliyetleri bileşimine dayandığı belirtildi. Muharebe üstünlüğünün korunmasına yönelik kararlılık da ifade edildi. “Silahlı kuvvetlerimizi konuşlandırma, destekleme ve sürdürülebilirliğini sağlama kapasitemize yatırım yapıyor; derinlikte hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetleri dâhil olmak üzere tüm alanlarda belirlenen kabiliyet hedeflerimizi hayata geçiriyoruz. Birbiriyle uyumlu çalışabilen transatlantik muharebe bulutu geliştiriyor ve güçlü yapay zekâ modellerini benimsiyoruz.” ifadeleri yer aldı.

UKRAYNA’YA DESTEK

Bildiride, Ukrayna’nın transatlantik güvenliğe katkı sağladığı belirtilerek, müttefiklerin, Ukrayna’nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasına yönelik sarsılmaz desteklerinin devam ettiğinin altı çizildi. Avrupalı müttefikler ve Kanada’nın Ukrayna’ya yönelik güvenlik yardımının büyük bölümünü ikili ve çok taraflı yollarla finanse ettiği anımsatıldı. “Müttefikler, bu desteğin uzun vadede adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir olması gerektiğinin altını çiziyor. Müttefikler, 2026 yılı için Ukrayna’ya askerî teçhizat, yardım ve eğitim desteği kapsamında 70 milyar avro taahhüdünde bulunuyor ve 2027’de de en az aynı seviyede desteği sürdürme yönündeki egemen taahhütlerini teyit ediyor.” denildi. Ayrıca, Avrupa Birliği’nin Ukrayna Destek Kredisi aracılığıyla Ukrayna’ya çok yıllı finansman sağlama kararının memnuniyetle karşılandığı ifade edildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA SEYRÜSEFER ÖZGÜRLÜĞÜ

Bildiride, İttifak’ın daha geniş güvenlik ortamını şekillendiren stratejik rekabet, yaygın istikrarsızlık, hibrit tehditler ve tekrarlayan krizlere yanıt verme çabalarının sürdüğü vurgulandı. “Müttefikler, İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineliyor ve İran’a Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla saygı gösterme çağrısında bulunuyor.” denildi. Bildiride, “Türkiye’nin bizlere gösterdiği cömert ev sahipliği için teşekkürlerimizi sunuyoruz. Bir sonraki toplantımızda bir araya gelmeyi bekliyoruz.” ifadeleriyle son buldu.