Türkiye’de miras olarak kalan gayrimenkullerle ilgili yaşanan anlaşmazlıklar giderek artış gösteriyor. Son on yıl içerisinde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davalarının sayısı iki katından fazla bir artış kaydederken, uzmanlar, doğru ve bağımsız bir değerlemenin aile içindeki uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan çözümüne katkı sağlayabileceğine dikkat çekiyor.

İSTANBUL (Gazete Bursa) – Miras paylaşımıyla ilgili anlaşmazlıklar, Türkiye’de yargı sisteminin önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor. 2014 yılında yaklaşık 25 bin olan ortaklığın giderilmesi davalarının sayısı, 2021 yılında 54 bini geçerek son on yılda önemli bir artış göstermiştir.

Uzmanlar, bu artışın miras kalan gayrimenkullerin paylaşımında yaşanan anlaşmazlıkların boyutunu açıkça ortaya koyduğunu ifade ediyor.

ARABULUCULUKTA ANLAŞMA ORANLARI DÜŞÜYOR

Miras ve ortak mülkiyetten kaynaklanan uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan çözülmesi amacıyla 2023 yılında zorunlu arabuluculuk sistemi uygulanmaya başlanmıştı. Ancak 2024 ve 2025 yıllarında arabuluculuğa taşınan dosya sayısında bir artış gözlemlense de, tarafların uzlaşma oranlarında belirgin bir düşüş yaşandı. Verilere göre, arabuluculuk sürecinde anlaşma oranı yüzde 24 seviyelerinden yüzde 14’e geriledi. Bu durum, taraflar arasındaki değerleme ve paylaşım konusundaki görüş ayrılıklarının devam ettiğini gösteriyor.

SORUNUN TEMELİNDE GAYRİMENKUL DEĞERİ YATIYOR

Miras paylaşımındaki anlaşmazlıkların çoğu zaman taşınmazların gerçek piyasa değerine ilişkin farklı beklentilerden kaynaklandığı görülüyor. Bölünemeyen konut, arsa ve ticari gayrimenkuller sıkça açık artırma yöntemiyle satışa sunulurken, bu satışların piyasa değerinin altında gerçekleşmesi mirasçıların elde edeceği geliri olumsuz etkileyebiliyor.

Satış sürecindeki harçlar ve diğer yasal giderler eklendiğinde, mirasçılara kalan net pay daha da azalabiliyor.

“EN İYİ MİRAS PAYLAŞIMI MAHKEMEYE GİTMEYENDİR”

Sektör temsilcisi Simla Budakoğlu Sönmezler, güvenilir bir değer tespitinin miras paylaşımında uzlaşmayı sağlamak açısından en önemli unsur olduğunu vurgulayarak, “En iyi miras paylaşımı, mahkemeye hiç gitmeyendir. Mirasçılar güvenilir bir değer tespiti aldığında, anlaşmazlığın büyük bir kısmı dava açılmadan çözülebiliyor” şeklinde değerlendirmede bulundu.

Sönmezler, miras paylaşımında en sık yapılan hatalardan birinin eşit paylaşımın “eşit sayıda taşınmaz” anlamına geldiğini düşünmek olduğunu belirtiyor. Her taşınmazın konumu, kullanım amacı, kira getirisi ve piyasa değeri farklı olduğu için adil bir paylaşım, doğru değerleme ile mümkün olmaktadır. Birden fazla gayrimenkul içeren miraslarda paylaşım süreci daha karmaşık bir hal alabilir.

Uzmanlar, örneğin 10 taşınmazın 5 mirasçı arasında paylaşılmasında yalnızca taşınmaz sayısına bakmanın adil bir sonuç doğurmayacağını vurguluyor. Bu gibi durumlarda, tüm portföyün bütüncül bir biçimde değerlendirilmesi, taşınmazların gerçek piyasa değerlerinin belirlenmesi ve gerekirse nakdi denkleştirme yöntemleriyle payların eşitlenmesi gerektiği ifade ediliyor.