İZMİR (Gazete Bursa) – İzmir Ekonomi Kulübü, bu ay “Vizyon Arayışları” toplantıları çerçevesinde Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emin Akçaoğlu’nu konuk etti. Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ülviyye Sanılı Aydın’ın moderatörlüğünü üstlendiği etkinlikte, iş dünyası, akademi ve kamu temsilcilerine küresel sistemin yeni dinamikleri hakkında bilgi verildi.

Bretton Woods’tan Petrodolar Sistemine: Tarihsel Bir Kırılma

Prof. Dr. Emin Akçaoğlu, konuşmasına 1945 sonrası ABD liderliğinde kurulan Bretton Woods sistemine atıfta bulunarak başladı. Bu sistemin NATO, IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlarla desteklendiğini vurgulayan Akçaoğlu, 1971 yılında Başkan Nixon’un altın standardından ayrılma kararı ile yeni bir dönemin başladığını belirtti.

1973 petrol krizi ile ortaya çıkan “Petrodolar” sistemine dikkat çeken Akçaoğlu, petrol zengini ülkelerin gelirlerini ABD finansal varlıklarına yatırmasının, doların küresel hâkimiyetini güçlendiren temel bir mekanizma olduğunu ifade etti. Ancak günümüzde bu döngünün jeopolitik riskler ve alternatif ticaret blokları nedeniyle tehdit altında olduğunu dile getirdi.

Enerji Arz Güvenliği ve Stratejik Riskler

Toplantıda “İran Savaşı, Politik Riskler ve Küresel Enerji Piyasaları” başlıklı bir sunum gerçekleştiren Akçaoğlu, enerji arz güvenliği ile ilgili önemli uyarılarda bulundu:

Hürmüz Boğazı’nın, küresel petrol ticaretinin kalbi olduğunu belirten Akçaoğlu, burada yaşanacak herhangi bir aksamanın enerji maliyetlerini tahmin edilemez seviyelere çıkarabileceğini vurguladı.

İran ve bölgesel çatışmaların çok boyutlu dinamiklerine dikkat çeken Akçaoğlu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hamlelerinin yanı sıra, İran’ın ambargolara rağmen geliştirdiği “kendi kendine yeterlilik” modelinin önemli bir direnç noktası oluşturduğunu ifade etti.

Enerjide dışa bağımlı ülkeler arasında yer alan AB ve Türkiye’nin, bu küresel türbülansın etkilerini doğrudan hissedeceğini belirten Akçaoğlu, jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerinden cari dengeleri sarsabileceğine işaret etti.

Doların Sonu mu? Yuan ve Dijital Paraların Yükselişi

Prof. Dr. Akçaoğlu, ABD için asıl tehditin, Çin’in ticaret ve teknoloji alanındaki sürekli büyümesi olduğunu belirtti. Çin’in yenilenebilir enerji yatırımlarında öncü rol üstlenmesi ve enerji ithalatını kendi para birimi Yuan ile gerçekleştirmesi, küresel finansal sistemde bir paradigma değişikliğine işaret ediyor.

“Enerji ticaretinin dolar dışı unsurlarla yapılması, yalnızca ekonomik bir tercih değil, aynı zamanda siyasi bir meydan okumadır. Doların hâkimiyeti, ABD’nin küresel yaptırım gücünün temel kaynağıdır. Bu sistemin sarsılması, küresel güç dengelerinin yeniden şekillenmesi ve ABD hegemonyasının kaybı anlamına gelecektir,” dedi.

Vizyoner Yaklaşım ve Gelecek Projeksiyonu

Dünyadaki petrol rezervlerinin bittiği yönündeki yaygın görüşlere katılmadığını belirten Akçaoğlu, asıl meselenin rezervlerin varlığı değil, bu rezervlere erişim ve ticaretinin hangi kurallara tabi olacağı olduğunu ifade etti. İklim değişikliği anlaşmalarının ve enerji geçiş süreçlerinin önündeki engellerin, büyük güçlerin pazar paylaşım mücadelesi ile ilgili olduğunu ekledi.

Etkinlik, katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği soru-cevap bölümünün ardından, Prof. Dr. Emin Akçaoğlu’na takdim edilen teşekkür plaketi ile tamamlandı.