BURSA (Gazete Bursa) – CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 5 Ağustos 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, ayçiçeği üretiminde yaşanan kuraklığın büyük kayıplara neden olduğunu vurguladı.

TÜİK’in 2025 yılı için öngördüğü 2,3 milyon ton üretim tahmininin oldukça iyimser olduğunu belirten Sarıbal, özellikle Trakya’da verimin bazı bölgelerde dekara 100 kilograma kadar düştüğünü ifade etti.

“Türkiye’de dekara ortalama 200 kilogram ürün alınırken, bu yıl Trakya’da hasat süresinin erkene çekilmesi çiftçileri zor durumda bıraktı” şeklinde konuştu.

“28 TL’LİK FİYAT ZARAR ETTİRİYOR”

Trakyabirlik’in 28 TL olarak belirlediği avans alım fiyatını eleştiren Sarıbal, üreticinin kilogram başına maliyetinin 27 TL olduğunu, bu fiyatın emeğin karşılığını yansıtmadığını ve çiftçiye zarar verdiğini dile getirdi.

“2024/2025 sezonunda avans fiyatı 20 TL olarak açıklanmıştı, ancak girdi maliyetleri yüzde 50’den fazla arttı. Üreticiler 30 TL’nin altında bir fiyat beklemiyor. Birliklerin, enflasyonu ve üreticinin alın terini göz önünde bulundurması gerekiyor” dedi.

İTHALAT FATURASI 1,5 MİLYAR DOLARI AŞTI

Sarıbal, AKP’nin ithalata dayalı tarım politikalarının ayçiçeği üretimini tehlikeye soktuğunu savundu. Türkiye’nin ayçiçeğinde kendine yeterlilik oranının 2002 yılında yüzde 85 iken, 2024 yılına gelindiğinde yüzde 70’e düştüğünü belirtti. 2024 yılında ayçiçeği tohumu, yağı ve küspesi için toplam 1,8 milyar dolar harcandığını, 2025’in ilk altı ayında ise bu rakamın 1,5 milyar doları aştığını ifade etti.

22 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, 12 Ocak-31 Mayıs 2026 tarihleri arasında 1 milyon ton yağlık ayçiçeği tohumu için sıfır gümrük vergisi, 400 bin ton ham ayçiçeği yağı için ise yüzde 20 gümrük vergisi uygulanacağı hatırlatıldı.

Bu kararın ithalatı artıracağını vurgulayan Sarıbal, ayçiçeği üretiminin sürdürülebilirliğini sağlamak için Trakyabirlik, Çukobirlik, Karadenizbirlik ve Konya Şeker gibi kooperatiflerin etkin alım yapması gerektiğini belirtti. Ayrıca, kooperatiflere uygun finansman sağlanması ve kamu bankalarının üreticiye destek vermesi gerektiğini ifade etti. Sarıbal, 2024 yılında dekara 732 TL destek açıklanmasına rağmen ödemelerin 2026’da yapılacağını, bu desteklerin enflasyon karşısında eridiğini ve kuraklık zararlarının karşılanması için prim desteği ile kuraklığa dayanıklı tohum çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini kaydetti.