Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği, 2018-2025 dönemine ilişkin değerlendirmesini yaparak, ihracat fiyatlarındaki dalgalanmalar, enflasyon ve döviz kurlarındaki baskılar, artan maliyetler ve küresel rekabetin etkileri hakkında önemli bilgiler sundu.

İZMİR (Gazete Bursa) – Birlik, Nisan ayında gerçekleştirilecek genel kurul öncesinde sektörün geçmiş performansını analiz etti ve 2026 sonrası için stratejik planlarını paylaştı. Birlik Başkanı Erkan Zandar, ayakkabı sektörünün son yıllardaki gelişmeleri hakkında şu bilgileri aktardı:

“2018 yılında 64 milyon dolar olan ayakkabı ihracatı, 2020 yılına kadar 112 milyon dolara yükseldi. Ancak 2024-2025 döneminde bu rakam 91 milyon dolara gerileyecek. İhracatçı sayımız 2018 yılında 336 iken, 2022’de 456’ya ulaştı. Bu artışta, özellikle İtalya’daki Expo Riva Schuh Fuarı’ndaki milli katılım organizasyonumuzun önemli bir rolü oldu. Fuardan katılanlar, oldukça memnun bir şekilde ayrıldılar.”

DÖVİZ VE ENFLASYON SEKTÖRÜ ZORLUYOR

Zandar, ayakkabı sektöründe kilogram ihracat fiyatlarının mamul ürünlerde yükseldiğine, ancak hammaddede düştüğüne dikkat çekerek, “Döviz kurunun enflasyonun gerisinde kalması, uluslararası pazarlarda fiyat belirlemeyi zorlaştırıyor. 2018’de kilogram başına ihracat fiyatımız 27,5 dolar iken, 2021-2022 yıllarında bu rakam 20 dolara kadar geriledi. Günümüzdeki küçük bir fiyat değişikliği bile sektörün dengesini etkileyebiliyor. İhracatçının beklentisi, enflasyonla uyumlu ve öngörülebilir bir kur politikasıdır” şeklinde konuştu.

Saraciye ve deri konfeksiyonun sektörde yüksek katma değerli alanlar olduğunu vurgulayan Zandar, “Saraciyede kilogram fiyatı 21 dolardan 18 dolara geriledi ancak ihracatta ciddi bir düşüş yaşanmadı. Yine de, kapasitesi yüksek firma sayısı sınırlı. Deri konfeksiyonda ise üretim zorlukları, nitelikli eleman sıkıntısı ve yüksek maliyetler, ihracat fiyatlarını tutturmayı zorlaştırıyor.” dedi. Ham deri ve kürk ihracatındaki kilogram fiyatlarının 8 dolardan 5 dolara düştüğünü belirten Zandar, bunun dünya genelindeki fiyat düşüşlerinden kaynaklandığını ifade etti.

KONSOLİDASYON VE TEKNOLOJİ YATIRIMLARI KAÇINILMAZ

Zandar, sektörde önümüzdeki yıllarda önemli bir konsolidasyon sürecinin yaşanacağını öngörerek, “Sadece güçlü markalar varlıklarını sürdürebilecek. Tüketiciye ulaşabilen, fiyatları erişilebilir ve üretim kapasitesi yüksek markalar yoluna devam edecek. Yapay zeka ve otomasyon yatırımları, sektörün geleceğini belirleyecek.” dedi. Türkiye’nin butik ve katma değerli üretim alanlarında avantajlı olduğunu belirten Zandar, firmaların fiziksel altyapı ve sertifikasyon süreçlerini güçlendirmeleri gerektiğinin altını çizdi.

Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu, sektörün en büyük sorunlarından birinin hammaddeye erişim olduğunu ifade etti. Gündoğdu, “Türkiye’de üretilmeyen ara maddelere uygulanan yüksek ithalat vergileri, ihracatçıyı rekabet edemez hale getiriyor. Bu durum maliyetleri artırıyor ve ürün kalitesinde dezavantaj yaratıyor.” şeklinde konuştu.

Finansmana erişim konusunda ise iki temel talep öne çıkıyor: Fuarlara katılım için ön finansman sağlanması ve devlet teşviklerinin ödeme sürelerinin 1 aya indirilmesi.

ABD VE KUZEY AVRUPA PAZARINDA HEDEFLER BÜYÜYOR

Gündoğdu, ABD pazarındaki Türkiye’nin payının yalnızca yüzde 0,26, Ege Bölgesi’nin payının ise yüzde 0,029 olduğunu belirterek, “Hedefimiz ABD pazarında yüzde 1 pay almak. Ayrıca deri konfeksiyon ürünlerimizi Kuzey Avrupa’ya daha agresif bir şekilde tanıtacağız.” dedi.

İzmir Deri OSB’si Kurulmalı

Sektörün kümelenme ve güçlenme ihtiyacına vurgu yapan Gündoğdu, “İzmir’de deri mamulleri özelinde bir Organize Sanayi Bölgesi mevcut değil. Sektörümüzün dağınık yapısı, ihracatı tabana yaymayı zorlaştırıyor. İzmir Deri Ürünleri Organize Sanayi Bölgesi’nin kurulması önceliğimizdir.” şeklinde ifade etti.