TÜİK tarafından yayımlanan 2025 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçlarına göre, Türkiye’de gelir dağılımında kısmi bir iyileşme gözlemlendi. En yüksek gelir grubunun toplam gelir içindeki payı düşerken, en düşük gelir grubunun payında bir artış yaşandı. Gini katsayısı ise son bir yılda 0,003 puan azalarak 0,410 seviyesine geriledi.

ANKARA (Gazete Bursa) – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 Gelir Dağılımı İstatistiklerini yayımladı. Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması çerçevesinde açıklanan veriler, 2024 yılına ait hanehalkı gelirlerini esas almakta olup, hanehalkı gelirleri eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine dönüştürülerek hesaplandı.

Araştırmanın bulgularına göre, en yüksek gelire sahip %20’lik kesimin toplam gelirden aldığı pay, bir önceki yıla göre 0,1 puan azalarak %48,0 seviyesine düştü. Öte yandan, en düşük gelir grubundaki %20’nin payı ise 0,1 puan artışla %6,4 olarak belirlendi.

Gelir dağılımındaki eşitsizliğin önemli bir göstergesi olan Gini katsayısı, 2025 yılı itibarıyla 0,410 olarak tahmin edildi. Böylece Gini katsayısı, bir önceki yıla göre 0,003 puan gerilemiş oldu. Sosyal transferleri hariç tutarak yapılan hesaplamalarda Gini katsayısı 0,473, emekli ve dul-yetim maaşları dışındaki transferler hariç tutulduğunda ise 0,420 olarak kaydedildi. Brüt gelir üzerinden hesaplanan Gini katsayısı ise 0,422 olarak belirlendi.

Gelir dağılımındaki uçurumu gösteren P80/P20 oranı 0,2 puan azalarak 7,5’e, P90/P10 oranı ise 0,4 puan düşerek 12,9’a geriledi.

HANEHALKI GELİRLERİNDE GÜÇLÜ ARTIŞ

Türkiye genelinde yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri, bir önceki yıla göre %76,7 artarak 662 bin 414 TL’ye ulaştı. Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri ise %77,3 artışla 332 bin 882 TL’ye yükseldi.

En yüksek ortalama gelir, 418 bin 25 TL ile tek kişilik hanehalklarında kaydedilirken, en düşük gelir 264 bin 413 TL ile en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarında gözlemlendi.

GELİRİN YARISI MAAŞ VE ÜCRETTEN

Toplam gelir içinde en büyük pay, %49,7 ile maaş ve ücret gelirine ait oldu. Bu kalemi %18,3 ile müteşebbis gelirleri ve %18,2 ile sosyal transfer gelirleri izledi. Sosyal transferler içinde emekli ve dul-yetim aylıklarının payı ise %89,3 olarak gerçekleşti.

EĞİTİM VE SEKTÖR GELİRİ BELİRLİYOR

Eğitim durumuna göre yıllık ortalama esas iş geliri; yükseköğretim mezunlarında 566 bin 839 TL, lise ve dengi mezunlarda 376 bin 932 TL, lise altı eğitimlilerde 290 bin 323 TL ve okul bitirmeyenlerde 183 bin 900 TL olarak belirlendi.

Sektörel bazda en yüksek yıllık ortalama gelir, hizmet sektöründe 426 bin 045 TL olarak kaydedildi. Tarım sektöründe ise en düşük gelir 237 bin 461 TL olarak hesaplandı. Gelir artışının en yüksek olduğu sektör ise %79,0 ile inşaat sektörü oldu.

BÖLGESEL FARKLILIKLAR DİKKAT ÇEKTİ

Bölgesel düzeyde en yüksek yıllık ortalama eşdeğer fert geliri, 449 bin 618 TL ile Ankara (TR51) bölgesinde görülürken, en düşük gelir 172 bin 552 TL ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan TRB2 bölgesinde gerçekleşti. Gelir eşitsizliğinin en fazla olduğu bölge TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir), en az eşitsizlik gözlemlenen bölgeler ise TRB1 ve TR42 olarak kaydedildi.

Araştırmaya göre, 2024 yılında işsiz olan bireylerin %38,7’si 2025’te çalışma hayatına katıldı. Önceki yıl istihdamda olanların ise %90,3’ü çalışma yaşamını sürdürdü.

TÜİK verileri, gelir dağılımında belirgin bir iyileşme eğiliminin sürdüğünü, ancak bölgesel ve sosyoekonomik farklılıkların hâlâ önemli ölçüde varlığını koruduğunu göstermektedir.