İzmir Büyükşehir Belediyesi, Gediz Nehri’ndeki kirliliği bilimsel verilerle gözler önüne sermeye devam ediyor.

İZMİR (Gazete Bursa) – Aylık analizlerle oluşturulan raporlar, sanayi ve tarımdan kaynaklanan kirliliğin ciddi boyutlara ulaştığını ortaya koyarken, bu durumun yalnızca İzmir Körfezi’ni değil, tarım ve gıda güvenliğini de tehdit ettiği ifade ediliyor. İzmir ile Manisa’nın aylık raporlarının bir araya getirilmesiyle hazırlanacak yıllık analizler, bölgedeki kirlilikle mücadelede daha güçlü bir zemin oluşturacak.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, “Sağlıklı Körfez” hedefi doğrultusunda Gediz Nehri’ni detaylı bir şekilde inceliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yapılan deniz kirliliğine ilişkin ceza ve denetim yetkisi talebinin reddedilmesine karşın, Büyükşehir, gemi kaynaklı kirliliği dron taramalarıyla tespit ediyor. Aynı zamanda, Gediz Nehri’ndeki kirliliği ortaya koymak için su analizlerini de sürdürüyor.

Aylık rapor hazırlanıyor

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Yusuf Kurucu liderliğinde, İZSU tarafından yürütülen çalışmalar çerçevesinde, Gediz Nehri’nin İzmir’e giriş noktası olan Emiralem Boğazı’ndan başlayarak İzmir Körfezi’ne kadar belirlenen 7 noktadan düzenli olarak su numuneleri alınıyor. Elde edilen veriler, aylık raporlar halinde değerlendiriliyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü çalışmaya, Gediz Nehri’nin büyük bir kısmına ev sahipliği yapan Manisa Büyükşehir Belediyesi de aylık raporlarıyla katkıda bulunuyor. İzmir ve Manisa’dan elde edilen veriler, yıllık bir raporda birleştirilerek Gediz’in temiz kaynağından kirlenmesine neden olan unsurlar tespit edilecek. Böylelikle hem İzmir Körfezi’ni hem de bölge tarımını tehdit eden kirliliğe karşı daha etkili bir mücadele yürütülecek.

Kirliliğin acısını en çok çeken il İzmir

Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz’in kirliliğinin sadece İzmir’in sorunu olmadığını vurgulayarak, “Havzanın sonunda yer alması nedeniyle İzmir, en çok etkilenen ilimiz. Nehir, geçmişte can verdiği tarım arazilerini tehdit etmekle kalmıyor, aynı zamanda körfez gibi büyük bir canlı rezervuarını da olumsuz etkiliyor. Gediz’in yaklaşık 400 kilometrelik uzunluğu ve yan dereleriyle taşınan kirlilik, İzmir’de hem tarımı hem de körfezi ciddi şekilde etkiliyor. Bu nedenle iyileştirme çalışmalarında hızlı adımlar atılması gerekiyor” şeklinde konuştu.

Kirlilik sadece körfezi değil, tarımı da etkiliyor

Gediz Nehri’nin hem nehir hem de körfez ekosistemi için kritik bir öneme sahip olduğunu dile getiren Prof. Dr. Yusuf Kurucu, körfezdeki alg patlamaları, balık ölümleri ve koku sorunlarının temel nedeninin kirlilik olduğunu belirtti. Bu durumun, tarımsal sulamayı da olumsuz etkilediğini ifade eden Kurucu, çalışmada kirliliğin kaynağından ziyade nehrin mevcut durumuna odaklandıklarını ve kirleticilerin türü, yoğunluğu ve dağılımını tespit etmeyi amaçladıklarını açıkladı.

Gediz’in yıllık kirlilik raporu hazırlanıyor

Kurucu, Gediz Nehri’nin İzmir’e girdiği noktadan İzmir Körfezi’ne kadar belirlenen örnekleme noktalarında İZSU ile yürüttükleri çalışmalarda aylık kirlilik raporları hazırladıklarını iletti. Kasım ayından itibaren yapılan ölçümlerle her ay rapor çıkarılacağını belirten Kurucu, yıllık rapor sayesinde mevsimsel değişimler ve kirliliğin yoğunlaştığı noktaların tespit edilerek karar vericilere yol gösterileceğini vurguladı.

Gediz’in yanı sıra Ağıl Deresi de izleniyor

Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz’in eski yatağı olan ve iç körfeze ulaşan Ağıl Deresi’nde de izlemelere başlandığını aktardı. “Ağıl Deresi, Gediz Nehri’nden Süleymanlı Regülatörü’nde ayrılarak sulama kanalı olarak devam ediyor. Sulamadan dönen sular, Menemen’deki arıtma tesislerinden geçtikten sonra İzmir Körfezi’ne ulaşıyor. Dereye Maltepe Deresi de katılıyor. İZSU, aylık izlemeleri 2 noktadan 10 noktaya çıkararak sonuçları bütünleşik bir şekilde değerlendiriyoruz” dedi.

“Gediz Nehri her geçtiği ilde kirleniyor”

Prof. Kurucu, Gediz Nehri’nin Kütahya Murat Dağı’ndan doğup Uşak ve Manisa’dan geçerek İzmir Körfezi’ne ulaştığında kirlenmiş olduğunu belirtti. Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü çalışmalarla nehrin Manisa sınırları içindeki bölümünde yapılan ölçümler, suyun girişten itibaren kirlendiğini ortaya koydu. Kurucu, “Gediz’in kaynağı temiz, ancak yol üzerindeki illeri geçtikçe kirlilik yükü artıyor. Bu proje, aylık izlemelerle nehrin durumunu bütünsel olarak ortaya koyacak. Şu ana kadar yapılan çalışmalar genellikle parça parça gerçekleşmişti. Kurumlar ya ayrı dönemlerde çalışma yapmış ya da bir kere örneklemelerde bulunmuşlardı. Biz bunu aylık olarak düzenli bir şekilde izleyeceğiz. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, bu projeye büyük önem veriyor. Su, tarımsal kullanım ve gıda güvenliği açısından kritik bir öneme sahip; bu nedenle İzmir ve Manisa genelinde çalışmalarımızı sürdüreceğiz” dedi.

Durum ciddi; üç aylık veriler uyarıyor

Kasım ayından itibaren yapılan aylık analizlerin sonuçlarını açıklayan Prof. Kurucu, “Durum ciddi. Üç aylık veriler, özellikle aralık ve ocak aylarında tonlarca azot ve fosforun İzmir Körfezi’ne aktığını gösteriyor. Bu besin elementleri ötrofikasyona yol açıyor, alg patlamaları oluşmasına neden oluyor ve sucul yaşamı tehdit ediyor; balık ölümleri meydana geliyor. Ayrıca, sanayi kaynaklı olarak alüminyum, brom, kadmiyum, demir ve çinko gibi ağır metaller de nehre karışıyor. Tarımsal gübreler ve hayvancılığın yan derelere veya doğrudan nehre bıraktığı sıvılar da kirliliğe katkı sağlıyor. Tüm bu unsurlar, hem nehir hem de körfez ekosistemi için ciddi bir yük oluşturuyor; bu nedenle herkesin elini taşın altına koyması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Tarımı ve gıda güvenliğini de tehdit ediyor

Prof. Kurucu, Gediz Nehri kirliliğinin yalnızca körfezi değil, tarımsal sulamayı ve gıda güvenliğini de tehdit ettiğini belirtti. Kurucu, “Durumu tespit ediyoruz: kirliliğin kaynağı sanayi ve tarım. Tarımı ve gübre yönetimini daha iyi yapmamız gerekiyor. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanımız bu konunun üzerine kararlılıkla gidiyor ve gıda güvenliğine büyük önem veriyor. Gediz’in suyu tarımsal üretimde kullanılıyor ve uzun vadede toprağın çoraklaşmasına yol açabilir. Bu nedenle önlem almak zorundayız” diye konuştu.