ANKARA (Gazete Bursa) – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı itibarıyla dış ticaret yapan girişimlerin özelliklerini belirlemek amacıyla dış ticaret verilerini iş kayıtlarıyla eşleştirdi.

Yapılan analizler sonucunda, 179 bin 673 girişimin ihracat gerçekleştirdiği, 318 bin 603 girişimin ise ithalat yaptığı ortaya çıktı. Eşleştirme işlemi, girişimlerin tamamına ulaşacak şekilde gerçekleştirildi. İthalat alanındaki artışın, Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi sisteminden kaynaklandığı belirtildi. Girişim ölçekleri açısından değerlendirildiğinde, ihracat yapan mikro (1-9 çalışan) girişimler toplamın yüzde 75,6’sını oluştururken, bu gruptaki pay yüzde 18,8 olarak kaydedildi. Küçük (10-49 çalışan) girişimler yüzde 17,5, orta ölçekli (50-249 çalışan) girişimler yüzde 19,2, büyük (250 ve üzeri) girişimler ise yüzde 44,4’lük bir paya sahip.

İthalat verilerine göre, mikro girişimlerin payı yüzde 11,1, küçük girişimlerin payı yüzde 11,7, orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 18,5 ve büyük girişimlerin payı ise yüzde 58,7 olarak saptandı. Dikkat çeken bir nokta, büyük girişimlerin ithalat yapanların yalnızca yüzde 1,1’ini oluşturmasıdır.

Sektörel dağılıma bakıldığında, ihracatın yüzde 56,5’inin sanayi sektörü, yüzde 39’unun ise ticaret sektörü tarafından gerçekleştirildiği görülüyor. Sanayi sektöründe büyük girişimlerin payı yüzde 68,6 iken, ticaret sektöründe küçük ve orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 89 olarak belirlendi.
İthalatın ise yüzde 47,3’ü sanayi, yüzde 38,5’i ticaret sektörü tarafından yapıldı. Sanayi alanında büyük girişimler, ithalatın yüzde 80,5’ini elinde bulunduruyor.

Sanayi girişimleri, ihracatlarının yüzde 47,5’ini AB 27 ülkelerine, yüzde 14,3’ünü AB dışı Avrupa ülkelerine, yüzde 11,9’unu ise Yakın ve Orta Doğu’ya gerçekleştirdi.

İTHALATLARIN YÜZDE 33,6’SINI AB 27 ÜLKELERİ, YÜZDE 26,1’İNİ DİĞER ASYA ÜLKELERİ OLUŞTURDU.

Ticaret girişimleri, ithalatlarının yüzde 35,1’ini AB 27’den, yüzde 29,6’sını ise Diğer Asya ülkelerinden sağladı.

İmalat sanayi ihracatının yüzde 58,3’ü sanayi, yüzde 37,7’si ise ticaret girişimleri tarafından yapıldı. İthalatın yüzde 44,8’i ticaret, yüzde 44,2’si sanayi girişimleri tarafından gerçekleştirildi. Sanayi girişimleri, imalat ithalatının yüzde 75,8’ini üstlenmiştir.

İLK 500 GİRİŞİM VE ÜLKE ÇEŞİTLİLİĞİ HAKKINDA BİLGİLER

İhracatın yüzde 49,8’ini ve ithalatın yüzde 64,6’sını ilk 500 girişim gerçekleştirdi. İlk 5 girişim, ihracatta yüzde 8,5, ithalatta ise yüzde 13,8 pay aldı. Sanayi sektöründe ilk 5 girişimin ihracat payı yüzde 14,4, ticaret sektöründe ise yüzde 11,9 olarak belirlendi; ithalat payları ise sanayide yüzde 19,9, ticarette yüzde 11,9 olarak kaydedildi.

Girişimlerin yüzde 37,7’si tek bir ülkeye ihracat yaparken, yüzde 71,2’si tek bir ülkeden ithalat gerçekleştirdi.

20’den fazla ülkeye ihracat yapan girişimlerin oranı yüzde 3,1 iken, bu grubun payı yüzde 57,6 olarak belirlendi. 20’den fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı ise yüzde 0,8 iken, bu grubun payı yüzde 57,9 olarak kaydedildi.