AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu. Teklif, icra-iflas hukukundan ceza muhakemesine, idari yargıdan noterlik işlemlerine kadar çeşitli alanlarda önemli düzenlemeler içermektedir.

ANKARA (Gazete Bursa) – Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanlığına sunulmuş bulunmaktadır.

Teklifin içeriğine göre, Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemeleri tarafından verilen para alacağına ilişkin ilamların, idare tarafından gecikmeksizin yerine getirilmesi zorunlu hale getiriliyor. Alacaklılar, banka hesap bilgilerini yazılı olarak bildirdikten sonra, hükmedilen tutarın en geç bir ay içerisinde ödenmesi gerekecek. Ödemede gecikme yaşanması durumunda, ilamlı icra takibi başlatılma hakkı doğacak.

MİRASÇILAR İÇİN ÖZEL SATIŞ DÜZENLEMESİ

Miras yoluyla edinilen ve üçüncü kişilerin ortak olmadığı taşınmazlarda, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verildiğinde, ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Bu uygulama, bir defaya mahsus olarak uygulanacak.

İcra satışlarına dair elektronik satış portalı üzerinden gerçekleştirilen açık artırmalara ilişkin kurallar da yeniden düzenleniyor. İhale bedelini zamanında yatırmayanlara idari para cezası uygulanacak ve yatırılan teminatlar geri verilmeyecek. Ayrıca, satış talep eden alacaklıların teminat yükümlülüklerine yönelik yeni düzenlemeler getirilecek.

NOTER EVRAKLARINA DİJİTAL ERİŞİM

TBMM’nin resmi internet sitesinde yer alan habere göre, Noterlik Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, mahkeme ve savcılıkların talep ettiği noterlik evrakları elektronik ortamda gönderilebilecek. Bu işlemler için herhangi bir harç veya ücret talep edilmeyecek.

Düzenlemeyle idare mahkemelerinde tek hâkim tarafından karar verilebilecek dava türlerinin kapsamı genişletiliyor. 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlerden kaynaklanan davalar ile belirli öğrenci ve kamu personeli işlemlerine ilişkin davalar, tek hâkim tarafından görülebilecek.

Danıştay daire sayısının azaltılmasına yönelik uygulamanın süresi dört yıl daha uzatılacak. Bu çerçevede boşalan üyeliklere ilişkin seçim usullerinde de değişiklik yapılacak.

HÂKİM VE SAVCI YARDIMCILARINA YENİ EĞİTİM SİSTEMİ

Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri yeniden yapılandırılacak. Eğitimlerde anayasa hukuku, insan hakları, ceza ve özel hukuk, karar yazımı ve duruşma yönetimi gibi alanlara önem verilecek. Mesleki yeterlilik yazılı ve sözlü sınavlarla ölçülecek. Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgi ile çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulması durumunda uyarma cezası uygulanabilecek.

Teklifte yer alan düzenlemeye göre, sözleşmeyle belirlenmemiş kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i esas alınarak hesaplanacak.

CEZA MUHAKEMESİNDE DNA VE DİJİTAL VERİ DÜZENLEMESİ

Genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhasıyla ilgili yeni kurallar getiriliyor. DNA verileri belirli sürelerin sonunda imha edilecek ve ilgili kişiler belirli şartlar altında verilerinin silinmesini talep edebilecekler.

Bilgisayar ve dijital verilere yönelik arama ve el koyma işlemlerinde de yeni güvenceler sağlanıyor. Hakim onayı alınmadan yapılan işlemlerle elde edilen kopyalar ve çözümlenen metinler hemen imha edilecek.

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumu yeniden şekillendirilecek. Buna göre, iki yıl veya daha az süreli hapis cezalarında belirli şartların sağlanması halinde HAGB kararı verilebilecek. Kararlara karşı istinaf ve temyiz yolları açık olacak. Ayrıca, işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçlarda HAGB hükümleri uygulanmayacak.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, kaçak sanıklar hakkında kovuşturma yürütülebilecek. Ancak sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilemeyecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılacak değişiklikle duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek. Ayrıca, “belirsiz alacak davası” uygulaması kaldırılarak, alacak miktarının tahkikat sonuna kadar artırılabilmesine imkan tanınacak.

ELEKTRONİK AÇIK ARTIRMA SİSTEMİ YAYGINLAŞIYOR

Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışları da UYAP’a entegre elektronik satış portalı üzerinden yapılacak.

Teklifin gerekçesinde, yargı süreçlerinin hızlandırılması, mahkemelerin iş yükünün azaltılması, dijitalleşmenin artırılması ve vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması gibi hedeflerin bulunduğu ifade edilmiştir. Düzenlemenin yasalaşması halinde, yargı sisteminde birçok alanda yeni uygulamalar hayata geçirilecektir.